Si diagnostikohet dhe trajtohet Sindromi i ovarit policistik (PCOS)

Sindromi i ovarit policistik (PCOS) është një tërësi shfaqjesh klinike që karakterizohen nga çregullime metabolike të lidhura me insulinën, hormonet femërore dhe ato mashkullore. Për të vendosur diagnozën bazohemi në disa kritere.

Prania e kritereve të mëposhtëm na bën të dyshojmë për PCOS:

Shenja të hiperandrogjenizmit (psh qimëzim i shtuar dhe/ose akne e moderuar-severe)
Çrregullim i ciklit menstrual
Ovare polikistike (një ose të dyja)
Obeziteti dhe/ose insulinorezistenca

Në shumicën e rasteve pamja nuk është tipike dhe kriteret nuk plotësohen të gjithë por thellimi në diagnozë duhet të bëhët edhe në format joklasike.

Hapat diagnostik

PCOS duhet dyshuar në çdo femër në moshë riprodhuese që paraqitet me çrregullim të ciklit dhe shenja të hiperandrogjenizmit (akne, hirsutizëm, rënie flokësh tipike mashkullore).

Shumica e femrave me hirsutizëm kanë PCOS ndërsa femrat me ovare polikistike në ekografinë transvaginale pa të dhëna të tjera klinike nuk kanë PCOS dhe nuk kanë nevojë për ekzaminime të mëtejshme.

Në hapat diagnostik përmenden vlerësimi klinik i pacientes, matja e parametrave antropometrik (pesha, gjatësia, BMI, masa dhjamore etj.), ekografia e ovareve (prania dhe numri i kisteve në ovare), bilanci metabolik ku përfshihen hormone femëror, mashkullor (androgjenët) dhe insulinorezistenca ndërmjet HOMA IR.

Trajtimi i PCOS

PCOS është një sindrom gjenetik dhe për rjedhojë ne nuk trajtojme shkakun primar por korrigjojmë zhvillimet e tij në organizëm.

Qëllimet e trajtimit përfshijnë:

Përmirësimin e shenjave të hiperandrogjenizmit (hirsutizmit, akneve, rënien e flokëve).

Menaxhimin e çregullimeve metabolike dhe reduktimin e riskut për diabet dhe sëmundje kardiovaskulare.

Parandalimin e hiperplazisë endometriale që ndodhin si rrjedhojë e anovulacionit kronik.

Kontracepsioni për pacientet që nuk kërkojnë shtatzani.

Nxitje të ovulacionit për femrat që kërkojnë shtatzëni.

Trajtimi për PCOS përfshin ndryshime në stilin e jetesës dhe medikamente. Por kjo ndryshon sipas rastit.

Modifikimet e stilit të jetës për femrat mbipeshë dhe obeze janë më efektive se një dozë e vogël trajtimi medikamentoz. Metformina preferohet në problemet metabolike, në pacientet me BMI mbi 25 që nuk kane pasur rezultat nga ndryshimet në dietë dhe aktivitet fizik.

Kontraceptivet oral janë baza e trajtimit farmakologjik për femrat me PCOS për menaxhim te hiperandrogjenizmit, disfunksionit menstrual si dhe për sigurim të kontracepsionit. Terapisë mund ti shtohen sipas nevojës edhe medikamente anti androgjenike më specifike.

PCOS mbart rrezik më të lartë për zhvillimin e kancerit të mitrës, diabetit mellitus, dislipidemisë, dhjamosjes së mëlçisë, sindromit të apnesë së gjumit dhe sëmundjeve të zemrës.