Dislipidemia karakterizohet nga përqendrime jonormale të lipideve në gjak. Një dietë jo e shëndetshme dhe e mbingarkuar me yndyrna mund të favorizojë dhe të rrisë riskun për dislipidemi. Për këtë arsye, trajtimi kryesor për to është modifikimi i dietës dhe stilit të jetesës, i ndjekur nga terapia me ilaçe, sipas nevojës. Ekzistojnë disa faktorë ushqimorë që ndikojnë për mire ose për keq në metabolizimin e yndyrnave.

Faktorët ushqimorë që rrisin LDL kolesterolin ose kolesterolin e ‘keq’

Vaj palme

Palma dhe kokosi janë të larta në yndyrna të ngopura. Vaji i kokosit rrit ndjeshëm nivelet e kolesterolit total, LDL dhe HDL në krahasim me konsumin e vajrave vegjetale jotropikale si vaji i ullirit.

Vajra pjesërisht të hidrogjenizuara (yndyrna trans)

Vajrat pjesërisht të hidrogjenizuara rrisin LDL kolesterolin. Gjenden në ushqimet e shpejta të skuqura, margarina, ushqime të përpunuara dhe në sasi të vogla, në produktet me origjinë shtazore.

Kafe e pafiltruar

Marrja e përditshme e kafesë shoqërohet me një rritje prej afërsisht 8 mg/dL të kolesterolit total, një rritje prej 5 mg/dL të kolesterolit LDL dhe një rritje prej 13 mg/dL në nivelet e triglicerideve, dhe kafeja e pafiltruar është përgjegjëse për këto efekte në një masë më të madhe.

Faktorët ushqimorë që ulin LDL kolesterolin

Perime, fruta, drithëra dhe bishtajore

Shumica e ushqimeve nga burimet bimore janë jashtëzakonisht të ulëta në yndyrna të ngopura dhe nuk përmbajnë kolesterol. Përveç kësaj, fasulet dhe bishtajoret e tjera, tërshëra, elbi dhe shumë fruta dhe perime janë të pasura me fibra të tretshme.

Produktet e sojës

Izoflavonet e sojës kanë efekte frenuese në sintezën e kolesterolit dhe përmbajtja e fibrave të ushqimeve të sojës nxit sekretimin e kolesterolit.

Sterolet dhe stanolet bimore

Burimet ushqimore të steroleve bimore përfshijnë vajrat bimore, arrat, farat dhe drithërat.

Arrat (bajamet, kikirikët, arra dhe arrat)

Arrat janë të pasura me yndyrë, megjithëse yndyra e tyre është zakonisht shumë më e ulët në yndyrë të ngopura krahasuar me produktet e qumështit ose mishin. Për më tepër, arrat mund të kenë efekte hipolipidemike përmes përmbajtjes së fibrave ose steroleve bimore.

Vajrat vegjetale

Disa autorë rekomandojnë zëvendësimin e yndyrave që përmbajnë acide yndyrore të ngopura ose trans me ato më të pasura me yndyrna të pangopura pë reduktimin e LDL.

Faktorë që rrisin Trigliceridet

• Shqeqeri
• Yndyrnat e ngopura shorteningun, margarinën dhe ushqimin e shpejtë.
• Drithërat e rafinuara ose të përpunuara
• Alkooli

Ndërkohë për të ulur trigliceridet, disa studime sugjerojnë se janë të dobishëm  acidet yndyrore esenciale, të tilla si acidet yndyrore omega-3.

---